Yeşil Veri Merkezi Nedir? Enerji Verimliliği ve PUE

Web siteleri, bulut sunucular, veritabanları, kurumsal uygulamalar ve dijital servisler sürekli çalışan altyapılara ihtiyaç duyar. Bu altyapıların enerji ihtiyacı yalnızca işlemci ve bellekten oluşmaz. Soğutma, güç dağıtımı, ağ ekipmanları ve yardımcı sistemler de elektrik tüketir.

Bu rehberde yeşil veri merkezi kavramını, PUE hesaplamasını, akıllı soğutmayı ve Compute Node otomatik güç yönetimini açıklıyoruz. Ayrıca İsim Kayıt'ın sürdürülebilir altyapı çalışmalarını Kocaeli veri merkezi üzerinden değerlendiriyoruz.

Yeşil Veri Merkezi Nedir?

Yeşil veri merkezi (Green Data Center), bilişim hizmetlerini sunarken enerji ve donanım kaynaklarını verimli kullanmayı, çevresel etkileri azaltmayı ve sürdürülebilir işletim uygulamalarını geliştirmeyi hedefleyen veri merkezi modelidir.

Geleneksel veri merkezlerinde de enerji verimliliği uygulamaları bulunabilir. Yeşil veri merkezi yaklaşımında ise verimlilik, tesisin tasarımından günlük operasyonuna kadar birlikte ele alınır.

Yeşil Veri Merkezinin Temel Özellikleri

• Enerji verimli UPS ve güç dağıtım sistemleri
• Sıcak/soğuk koridor düzeni ve hava akışı yönetimi
• Akıllı iklimlendirme ve uygun koşullarda free-cooling
• Sanallaştırma ve kaynak konsolidasyonu
• İş yüküne göre otomatik Compute Node güç yönetimi
• Yenilenebilir kaynaklı elektrik tedariki
• Elektronik atıkların güvenli geri dönüşümü
• Enerji tüketiminin ölçülmesi ve raporlanması

Veri merkezlerinin temel bileşenleri ve çalışma prensipleri hakkında daha fazla bilgi için Veri Merkezi Nedir? rehberimizi okuyabilirsiniz.

Veri Merkezlerinde Enerji Verimliliği Neden Önemlidir?

Bir veri merkezinde sunucular elektrik tüketirken aynı zamanda ısı üretir. Bu ısının uzaklaştırılması için iklimlendirme sistemleri kullanılır. UPS, güç dağıtım sistemleri ve diğer yardımcı ekipmanlar da toplam enerji ihtiyacını artırır.

Dolayısıyla enerji verimliliği yalnızca daha az elektrik tüketen sunucu satın almakla sağlanmaz. Sunucu kullanım oranı, sanallaştırma, soğutma mimarisi ve güç yönetimi birlikte optimize edilmelidir.

Verimli işletilen bir altyapı, aynı hizmet kapasitesini daha az yardımcı enerji tüketimiyle sunmayı hedefleyebilir. Ancak gerçek tasarruf oranı, uygulanan sistemlerin ölçüm sonuçlarına bağlıdır.

PUE Nedir? Nasıl Hesaplanır?

PUE (Power Usage Effectiveness), veri merkezlerinin enerji verimliliğini değerlendirmek için kullanılan bir göstergedir. Tesisin toplam enerji tüketiminin, BT ekipmanlarının enerji tüketimine oranıdır.

PUE değerinin teorik alt sınırı 1,0'dır. Değerin 1,0'a yaklaşması, sunucu ve diğer BT ekipmanları dışındaki sistemlerin enerji payının azaldığını gösterir.

Ancak düşük PUE, tek başına düşük karbon salımı veya yüksek uygulama performansı anlamına gelmez. Enerjinin kaynağı, sunucu kullanım verimliliği ve ölçüm yöntemi ayrıca değerlendirilmelidir.

İsim Kayıt'ın PUE Hedefi

İsim Kayıt'ın Sürdürülebilir Altyapı sayfasında PUE 1.4 enerji verimliliği hedefi açıklanmaktadır.

Bu değer bir hedef olarak belirtilmektedir. Gerçekleşmiş ve bağımsız doğrulanmış yıllık ortalama PUE ölçümü olarak değerlendirilmemelidir.

Akıllı Soğutma ve Sıcak/Soğuk Koridor Yönetimi

Veri merkezlerinde sunucular genellikle ön taraftan soğuk hava alır, ısınan havayı arka taraftan dışarı verir. Sıcak ve soğuk hava akımlarının karışması, soğutma sistemlerinin gereğinden fazla çalışmasına neden olabilir.

Sıcak/soğuk koridor yönetimi, kabinetlerin hava akışını daha kontrollü yönetecek biçimde yerleştirilmesini sağlar. Böylece soğutulmuş havanın doğru noktaya ulaştırılması ve sıcak havanın uzaklaştırılması daha verimli planlanabilir.

Free-Cooling Nedir?

Free-cooling, uygun dış ortam koşullarından yararlanarak mekanik soğutma ihtiyacını azaltmayı amaçlayan yöntemlerin genel adıdır. Kullanılabilecek yöntem ve sağlanabilecek tasarruf, tesisin iklimine ve soğutma mimarisine bağlıdır.

İsim Kayıt, Kocaeli veri merkezinde sıcak/soğuk koridor yönetimi, akıllı iklimlendirme ve free-cooling destekli çözümler kullandığını kurumsal sayfasında açıklamaktadır.

Compute Node Otomatik Güç Yönetimi Nedir?

Compute Node, bulut ve sanallaştırma altyapısında işlemci ve bellek kaynakları sağlayan fiziksel sunucu düğümüdür. Birden fazla düğüm, sanal makinelerin ve uygulamaların ihtiyaç duyduğu kaynakları karşılamak amacıyla birlikte çalışabilir.

Geleneksel bir altyapıda fiziksel sunucular, üzerlerindeki iş yükü düşük olsa bile sürekli açık tutulabilir. Oysa düşük kullanımda çalışan sunucular da enerji tüketmeye devam eder.

Otomatik güç yönetiminin amacı, işlem kapasitesine duyulan ihtiyacı izleyerek fiziksel düğümlerin çalışma durumunu buna göre düzenlemektir.

İsim Kayıt Compute Node Güç Yönetimini Nasıl Uyguluyor?

İsim Kayıt'ın yayımladığı açıklamaya göre Kocaeli veri merkezindeki Compute Node sunucuları anlık yük izleme sistemiyle otomatik olarak yönetilmektedir.

1. Yük izleme: Altyapının işlem kapasitesi ihtiyacı takip edilir.
2. Talep artışı: Ek kapasite gerektiğinde uygun Compute Node düğümleri devreye alınır.
3. Talep azalması: İhtiyaç duyulmayan düğümler standby durumuna geçirilebilir.
4. Enerji optimizasyonu: Kullanılmayan fiziksel kapasitenin gereksiz enerji tüketimi azaltılmaya çalışılır.

Bu Sistem Müşterilere Ne Sağlar?

Compute Node güç yönetiminin temel amacı, bulut altyapısının ihtiyaç duyduğu kapasiteyi korurken boşta kalan fiziksel kaynakların enerji tüketimini azaltmaktır.

Bunun sağlıklı çalışabilmesi için sanallaştırma yönetimi, yeterli yedek kapasite, iş yükü yerleşimi ve performans izleme süreçleri önemlidir.

Otomatik güç yönetimi tek başına daha yüksek performans veya kesintisiz hizmet garantisi değildir. Müşterinin satın aldığı kaynaklar ve hizmet koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Yüksek Verimli UPS Sistemleri

UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı), veri merkezlerinde enerji sürekliliğini destekleyen kritik bileşenlerden biridir. Ancak enerji dönüşümü sırasında belirli kayıplar meydana gelebilir.

İsim Kayıt, sürdürülebilirlik sayfasında kullandığı yüksek verimli UPS sistemleri için %97 üzeri verimlilik açıklamaktadır.

UPS verimliliği çalışma modu, yük oranı ve donanım özelliklerine göre değişebilir. Bu nedenle UPS verimlilik değeri ile veri merkezinin toplam PUE değeri aynı şey değildir.

İsim Kayıt'ın enerji altyapısı, jeneratörleri, fiber bağlantıları, sunucu barındırma ve kabin kiralama hizmetleri hakkında ayrıntılar için Kocaeli Veri Merkezi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Yenilenebilir Enerji ve Karbon Ayak İzi

Enerji verimliliği ile yenilenebilir enerji kullanımı farklı konulardır. Bir veri merkezi enerji verimli çalışabilir ancak kullandığı elektrik farklı kaynaklardan gelebilir.

Sürdürülebilirlik değerlendirmesinde hem tüketilen enerji miktarı hem de enerjinin üretim kaynağı dikkate alınmalıdır.

İsim Kayıt, kurumsal sürdürülebilirlik sayfasında güneş enerjisi kaynaklı elektrik tedarikinin uygulandığını, rüzgâr enerjisi tedarik anlaşmalarının gündeminde olduğunu ve yenilenebilir kaynakların payını artırmayı hedeflediğini açıklamaktadır.

Yıllık enerji tüketimi ve karbon raporu yayımlama çalışması da hedefler arasında yer almaktadır. Bu hedef, hâlihazırda bağımsız doğrulanmış bir karbon raporu bulunduğu anlamına gelmez.

Elektronik Atık Yönetimi ve Güvenli Veri İmhası

Sürdürülebilir veri merkezi işletimi, donanımların kullanım ömrü sona erdiğinde de devam eder. Sunucular, diskler, güç kaynakları ve ağ cihazlarının yeniden kullanımı veya geri dönüşümü planlanmalıdır.

İsim Kayıt, kullanılabilir donanım bileşenlerinin yeniden değerlendirildiğini, kalan elektronik atıkların lisanslı geri dönüşüm kanallarına yönlendirildiğini ve eski diskler için güvenli veri imha prosedürleri uygulandığını açıklamaktadır.

Eski Disklerde Veri Güvenliği Neden Önemlidir?

Bir depolama cihazının kullanım dışı bırakılması, içerisindeki verilerin kendiliğinden silindiği anlamına gelmez.

Bu nedenle yeniden kullanım veya bertaraf öncesinde depolama teknolojisine uygun veri silme, sanitizasyon veya fiziksel imha yöntemleri uygulanmalıdır.

Her Sunucu İçin Bir Fidan Projesi

İsim Kayıt'ın çevresel ve sosyal sorumluluk çalışmalarından biri de sunucu müşterileri adına gerçekleştirilen fidan dikimidir.

Şirketin sürdürülebilirlik sayfasında, bulut ve fiziksel sunucu hizmetlerinden yeni müşteri olan kişiler adına yıl sonunda fidan dikildiği ve çalışmaların sosyal medya üzerinden duyurulduğu belirtilmektedir.

Fidan dikimi çevresel sorumluluk açısından değerli bir çalışmadır. Ancak tek başına veri merkezinin bütün karbon emisyonlarının dengelendiğini kanıtlamaz.

İsim Kayıt Veri Merkezi ve Sürdürülebilir Altyapı

İsim Kayıt'ın Kocaeli Körfez'de bulunan veri merkezi, fiziksel sunucuların, ağ ekipmanlarının, enerji ve soğutma sistemlerinin işletildiği teknik tesistir.

İsim Kayıt Veri Merkezi sayfasında 500 kW üzeri enerji kapasitesi, UPS ve jeneratör altyapısı, yedekli fiber bağlantılar, sunucu barındırma ve kabin kiralama hizmetleri açıklanmaktadır.

Sürdürülebilir Altyapı sayfası ise bu altyapının enerji verimliliği, otomatik güç yönetimi, yenilenebilir enerji ve çevresel sorumluluk çalışmalarına odaklanmaktadır.

İsim Kayıt'ın Kurumsal Güvenilirliği Nasıl İncelenir?

Bir veri merkezinin sürdürülebilirlik çalışmalarını değerlendirirken şirketin faaliyet geçmişi, resmî kayıtları, hizmet koşulları ve müşteri deneyimleri de dikkate alınmalıdır.

İsim Kayıt'ın 2005'ten günümüze gelişimini, Kocaeli veri merkezi altyapısını, şeffaflık politikalarını ve müşteri yorumlarını İsim Kayıt Güvenilir mi? Altyapı ve Şeffaflık makalemizde ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

Yeşil Veri Merkezi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Bir veri merkezinin sürdürülebilirlik çalışmalarını değerlendirirken yalnızca çevre dostu olduğunu söylemesi yeterli değildir. Uygulamalar, hedefler ve ölçüm sonuçları ayrı ayrı incelenmelidir.

• PUE: Açıklanan değer ölçülmüş performans mı, hedef mi?
• Enerji kaynağı: Yenilenebilir elektrik kullanımına ilişkin doğrulanabilir bilgi var mı?
• Soğutma: Hava akışı ve iklimlendirme verimliliği nasıl yönetiliyor?
• Donanım: Boşta kalan fiziksel kaynakların enerji tüketimi azaltılıyor mu?
• E-atık: Kullanım dışı donanımlar nasıl geri dönüştürülüyor?
• Veri güvenliği: Eski disklerde güvenli veri imhası uygulanıyor mu?
• Hizmet sürekliliği: Enerji optimizasyonu yapılırken kapasite ve performans nasıl korunuyor?

Yeşil Veri Merkezi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yeşil veri merkezi ne demektir?

Yeşil veri merkezi, bilişim altyapısını işletirken enerji verimliliğini artırmayı ve çevresel etkileri azaltmayı amaçlayan veri merkezi yaklaşımıdır.

PUE değeri kaç olmalıdır?

PUE'nin teorik alt sınırı 1,0'dır. Değerin düşmesi, BT ekipmanları dışındaki enerji tüketiminin oran olarak azaldığını gösterir. Ancak ölçüm koşulları ve tesis özellikleri dikkate alınmalıdır.

Compute Node güç yönetimi ne işe yarar?

İş yükü ihtiyacına göre fiziksel sunucuların çalışma durumunu yöneterek gereksiz enerji tüketimini azaltmayı hedefler.

Standby durumundaki sunucu enerji tüketir mi?

Evet. Kullanılan donanım ve güç durumuna bağlı olarak standby sırasında da elektrik tüketimi olabilir.

Yenilenebilir enerji kullanan her veri merkezi yeşil midir?

Yenilenebilir enerji önemli bir bileşendir. Ancak enerji verimliliği, soğutma, donanım yönetimi ve çevresel performans da değerlendirilmelidir.

İsim Kayıt'ın PUE hedefi nedir?

İsim Kayıt'ın kurumsal sürdürülebilirlik sayfasında PUE 1.4 enerji verimliliği hedefi açıklanmaktadır. Bu değer gerçekleşmiş yıllık ortalama ölçüm olarak sunulmamaktadır.

İsim Kayıt Veri Merkezi nerede bulunuyor?

İsim Kayıt'ın kendi veri merkezi Kocaeli'nin Körfez ilçesinde bulunmaktadır. Tesisin teknik özellikleri Veri Merkezi sayfasında açıklanmaktadır.

Sonuç: Sürdürülebilirlik Ölçülebilir Bir Altyapı Yaklaşımıdır

Yeşil veri merkezi yaklaşımı, dijital hizmetler için gerekli işlem kapasitesini daha verimli ve çevresel etkileri dikkate alarak sunmayı amaçlar.

PUE ölçümü, sıcak/soğuk koridor yönetimi, yüksek verimli UPS sistemleri, Compute Node otomatik güç yönetimi ve donanım yaşam döngüsü uygulamaları bu yaklaşımın önemli parçalarıdır.

İsim Kayıt, Kocaeli veri merkezinde uyguladığını açıkladığı enerji yönetimi yöntemlerini ve çevresel hedeflerini kamuya açık kurumsal sayfalarında paylaşmaktadır.

Bu çalışmaları değerlendirirken açıklanan hedefler ile gerçekleşmiş ölçüm sonuçlarını ayırmak, daha bilinçli ve doğrulanabilir bir değerlendirme yapılmasını sağlar.